"Opierając się na swej sile ekonomicznej i wojskowej, cesarstwo niemieckie przystąpiło z całą bezceremonialnością do zapewnienia sobie miejsca wśród starszych wielkich mocarstw, zmuszając je do ścieśnienia się i ustąpienia wielu pozycji. W Rosji w drugiej połowie XIX w. nastąpił stosunkowo szybki rozwój kapitalizmu. Niemniej carska Rosja pozostawała krajem zacofanym pod względem gospodarczym w porównaniu z najbardziej rozwiniętymi państwami kapitalistycznymi. Kapitalizm rozwijał się tu przy istnieniu jeszcze większej niż w Niemczech ilości przeżytków feudalnych w ustroju politycznym i agrarnym. „W Rosji ?— pisał Lenin — imperializm kapitalistyczny najnowszego typu w pełni ujawnił się w polityce w stosunku do Persji, Mandżurii, Mongolii, lecz na ogół w Rosji przeważa imperializm wojskowy i feudalny" "
Tekst zaczerpnięty z "Historia dyplomacji 1871-1914" wyd. Książka i Wiedza; rok 1972