"Pod koniec XIX w. Rosja carska utraciła pozycję prowodyra światowych sił reakcji, zajmując znacznie skromniejsze miejsce. „Carat „niewątpliwie i bezsprzecznie przestał być główną ostoją reakcji" — mówił Lenin. Bardziej rozwinięte kraje kapitalistyczne, a przede wszystkim światowy lichwiarz, jakim była Francja, chętnie lokowały kapitał w Rosji carskiej. Zależność finansowa caratu od imperializmu zachodniego, w szczególności francuskiego, na początku XX w. stale wzrastała. Jednakże Rosja zachowywała pozycję jednego z wielkich państw imperialistycznych. Stalin popełnił poważny błąd twierdząc, jakoby podczas pierwszej wojny światowej „Rosja carska odgrywała w istocie rzeczy rolę pomocniczej rezerwy dla głównych mocarstw europejskich" 12. W okresie wojny zależność Rosji od jej sprzymierzeńców nadzwyczajnie się pogłębiła. "
Tekst zaczerpnięty z "Historia dyplomacji 1871-1914" wyd. Książka i Wiedza; rok 1972
